Kilka
refleksji po wykładzie w ośrodku ‘Sekura’ na Próżnej dotyczącego
ceremonii pogrzebów i zaślubin w Japonii.
Ceremonie
pogrzebowe odbywają się tam w obrządku buddyjskim lub shinto. Po śmierci
bliskiej osoby zwilża jej się usta wodą. Zwłoki pozostają minimum 1 dobę
w domu . Przy nich gromadzą się bliscy . Obowiązują stroje ciemne, ale nie
czarne. Symbolizuje to nieprzygotowanie otoczenia na śmierć bliskiego.
Stroje czarne sugerowałyby nastawienie na jego śmierć i przygotowanie do
niej. Goście pogrzebowi wręczają niewielkie datki w białych kopertach
rodzinie przy wejściu. Są to kwoty symboliczne, ale w mocno używanych
banknotach w ilości nieparzystej. Tak też podchodzą do miejsca palących
kadzidełek i trzykrotnie zbliżają do czoła szczypty kadzidełkowego
prochu. Gdy w domu pojawia się śmierć zasłania się domową półkę
ofiarną poświęconą bogom, na której się je składa. Częstym darem dla
nich jest np. sól. Bliscy przebywają we medytacji nad zmarłym przez całą
noc po śmierci , mogą się wymieniać ale trzeba dbać o to by przez tą noc
nie zgasł płomień ognia, np. świec. Zwłoki w Japonii poddawane są
kremacji w domach pogrzebowych. Spotykają się tam wszyscy uczestnicy
ceremonii, już w strojach jednolicie czarnych, łącznie z koszulami mężczyzn
i krawatami. W trakcie samego procesu najbliżsi mogą udać się do
restauracji. Po kremacji najbliżsi przekładają szczątki pałeczkami do
urny, podając je sobie , co może mieć miejsce /podawanie sobie pałeczkami
czegokolwiek/ wyłącznie w tej czynności. W kolejny dzień odbywa się
stypa,w trakcie któej wspomina się zmarłego. Urna z prochami pozostaje
przez 40-50 dni jeszcze w domu, na znak obecności zmarłych jeszcze wśród
żywych. Po tym okresie dusza odlatuje, a prochy umieszcza się w ziemi, lub
takich czy innych grobowcach. Pomniki jeśli w ogóle są symbolizują życie
symbolizują rodzaj aktywności zmarłego za życia. Śmierć ma charakter
zwykły, codzienny. Nie jest specjalnie dramatyzowana. Jest elementem
codzienności w formach przejścia przez most na drugą stronę rzeki istnień.
Ceremonia
zaślubin odbywa się może w obrządku shinto , buddyjskim, wśród ludzi /
zdecydowanie najpopularniejsza forma/ i katolickim /wybieranym ze względów
‘dekoracyjnych’ - możliwość ubrania się panny młodej w suknię
ślubną , identyfikowanym z Ameryką i światem Zachodu, ze względu na
specyficzną formę, ale bez konsekwencji wchodzenia w światy religii tej
poza ta ceremonią/ . Ceremonia shinto odbywa się w świątyni shinto z udziałem
mnicha, służebnej , swatki / osoby która organizuje spotkanie kobiety i mężczyzny
na stopie towarzyskiej w celach „może coś z tego będzie” i
najbliższych , oczywiście rozumie się przez to też przełożonych i świat
pracy zawodowej, lub innej znaczącej aktywności etc. W gronie do 20 osób.
Ceremonia trwa ok. 20-30 min. Przewidywanie są dary w formie kopert z pieniędzmi
o znacznych sumach w nowych tym razem banknotach. Wypowiadana jest przez pana
młodego krótka formuła o decyzji założenia nowego domu , wspólnie razem
i deklaracji że zabiegać się będzie o powodzenie tego domu. Ceremonia składa
się z kilku symbolicznych rytuałów w pięknych kimonach np. symboliczne
picie z czarek sake 3 x 3 / 9 . Obrządek ‘wśród ludzi’ ma
charakter świecki, może się odbywać w każdym symbolicznym w jakiś sposób
miejscu, gdzie mężczyzna lub i mężczyzna i kobieta składają sobie
deklaracje wybrane przez siebie wśród grona ludzi , w formie wybranej przez
siebie z udziałem rodziny i najbliższych, najznaczniejszych. Potem wszyscy
uczestnicy składają podpisy na dokumencie stwierdzającym , że byli świadkami
takiej ceremonii. Szczególnym jest to, że fakt ogólno społecznej
identyfikacji wejścia w związek między kobietą i mężczyzną jest
deklaracja składana przez oboje wstępujących w związek urzędowi państwowemu,
która może mieć miejsce wcześniej, lub potem w dowolnym czasie. Dotyczy to
wszystkich rytów. Po ślubie ma miejsce wesele... Trwa ono ok 2-3 godzin i składa
się z obszernych przemówień z życzeniami , najlepiej szefa firmy
oraz ojca oraz posiłku . Potem ci co chcą mogą się udać na bardziej
swobodną już imprezę, ale już oddzieloną od wesela.
Rozwód
ma też charakter takiej deklaracji. Może nastąpić teoretycznie w każdym
czasie, choć zdarza się najczęściej albo tuż po ‘tygodniu
miodowym’... gdy młodzi konstatują że do siebie nie pasują, albo w
wieku gdy mężczyzna przechodzi na emeryturę /65 lat./ Wtedy bowiem kobiety
dotąd same zajmujące się domem i układne wobec pracującego mężczyzny na
zewnątrz ... w chwili gdy ten cały czas jest już obecny źle to znoszą.
Z
pozdrowieniami
RODMAN /czerwiec
2007/
|