Robert 'Ro' Łapiński

Obrządki etniczne

w krainie mitu

 

 Kilka refleksji po wykładzie w ośrodku ‘Sekura’ na Próżnej dotyczącego ceremonii pogrzebów i zaślubin w Japonii.

Ceremonie pogrzebowe odbywają się tam w obrządku buddyjskim lub shinto. Po śmierci bliskiej osoby zwilża jej się usta wodą. Zwłoki pozostają minimum 1 dobę w domu . Przy nich gromadzą się bliscy . Obowiązują stroje ciemne, ale nie czarne. Symbolizuje to nieprzygotowanie otoczenia na śmierć bliskiego. Stroje czarne sugerowałyby nastawienie na jego śmierć i przygotowanie do niej. Goście pogrzebowi wręczają niewielkie datki w białych kopertach rodzinie przy wejściu. Są to kwoty symboliczne, ale w mocno używanych banknotach w ilości nieparzystej. Tak też podchodzą do miejsca palących kadzidełek i trzykrotnie zbliżają do czoła szczypty kadzidełkowego prochu. Gdy w domu pojawia się śmierć zasłania się domową półkę ofiarną poświęconą bogom, na której się je składa. Częstym darem dla nich jest np. sól. Bliscy przebywają we medytacji nad zmarłym przez całą noc po śmierci , mogą się wymieniać ale trzeba dbać o to by przez tą noc nie zgasł płomień ognia, np. świec. Zwłoki w Japonii poddawane są kremacji w domach pogrzebowych. Spotykają się tam wszyscy uczestnicy ceremonii, już w strojach jednolicie czarnych, łącznie z koszulami mężczyzn i krawatami. W trakcie samego procesu najbliżsi mogą udać się do restauracji. Po kremacji najbliżsi przekładają szczątki pałeczkami do urny, podając je sobie , co może mieć miejsce /podawanie sobie pałeczkami czegokolwiek/ wyłącznie w tej czynności. W kolejny dzień odbywa się stypa,w trakcie któej wspomina się zmarłego. Urna z prochami pozostaje przez 40-50 dni jeszcze w domu, na znak obecności zmarłych jeszcze wśród żywych. Po tym okresie dusza odlatuje, a prochy umieszcza się w ziemi, lub takich czy innych grobowcach. Pomniki jeśli w ogóle są symbolizują życie symbolizują rodzaj aktywności zmarłego za życia. Śmierć ma charakter zwykły, codzienny. Nie jest specjalnie dramatyzowana. Jest elementem codzienności w formach przejścia przez most na drugą stronę rzeki istnień.

Ceremonia zaślubin odbywa się może w obrządku shinto , buddyjskim, wśród ludzi / zdecydowanie najpopularniejsza forma/ i katolickim /wybieranym ze względów ‘dekoracyjnych’ - możliwość ubrania się panny młodej w suknię ślubną , identyfikowanym z Ameryką i światem Zachodu, ze względu na specyficzną formę, ale bez konsekwencji wchodzenia w światy religii tej poza ta ceremonią/ . Ceremonia shinto odbywa się w świątyni shinto z udziałem mnicha, służebnej , swatki / osoby która organizuje spotkanie kobiety i mężczyzny na stopie towarzyskiej w celach „może coś z tego będzie” i najbliższych , oczywiście rozumie się przez to też przełożonych i świat pracy zawodowej, lub innej znaczącej aktywności etc. W gronie do 20 osób. Ceremonia trwa ok. 20-30 min. Przewidywanie są dary w formie kopert z pieniędzmi o znacznych sumach w nowych tym razem banknotach. Wypowiadana jest przez pana młodego krótka formuła o decyzji założenia nowego domu , wspólnie razem i deklaracji że zabiegać się będzie o powodzenie tego domu. Ceremonia składa się z kilku symbolicznych rytuałów w pięknych kimonach np. symboliczne picie z czarek sake 3 x 3 / 9 . Obrządek ‘wśród ludzi’ ma charakter świecki, może się odbywać w każdym symbolicznym w jakiś sposób miejscu, gdzie mężczyzna lub i mężczyzna i kobieta składają sobie deklaracje wybrane przez siebie wśród grona ludzi , w formie wybranej przez siebie z udziałem rodziny i najbliższych, najznaczniejszych. Potem wszyscy uczestnicy składają podpisy na dokumencie stwierdzającym , że byli świadkami takiej ceremonii. Szczególnym jest to, że fakt ogólno społecznej identyfikacji wejścia w związek między kobietą i mężczyzną jest deklaracja składana przez oboje wstępujących w związek urzędowi państwowemu, która może mieć miejsce wcześniej, lub potem w dowolnym czasie. Dotyczy to wszystkich rytów. Po ślubie ma miejsce wesele... Trwa ono ok 2-3 godzin i składa się z  obszernych przemówień z życzeniami , najlepiej szefa firmy oraz ojca oraz posiłku . Potem ci co chcą mogą się udać na bardziej swobodną już imprezę, ale już oddzieloną od wesela.  

 Rozwód ma też charakter takiej deklaracji. Może nastąpić teoretycznie w każdym czasie, choć zdarza się najczęściej albo tuż po ‘tygodniu miodowym’... gdy młodzi konstatują że do siebie nie pasują, albo w wieku gdy mężczyzna przechodzi na emeryturę /65 lat./ Wtedy bowiem kobiety dotąd same zajmujące się domem i układne wobec pracującego mężczyzny na zewnątrz ... w chwili gdy ten cały czas jest już obecny źle to znoszą.

Z pozdrowieniami
RODMAN
 /czerwiec 2007/

KU STRONOM STRYCHOWYM